وضعیت اقتصادی استان گلستان

2 صنایع دستی

صنایع دستی، هم صنعت است و نیازی از زندگی مادی انسان را برطرف می سازد و هم هنر است و به این زندگی مشحون از زشتی و رنج برای روحی که از بلندای آسمان به چنین زندگی هبوط یافته، معنای روحانی و آن جهانی می دهد. از اینجا می شود گفت که صنایع دستی همچون آیینه ای روح تلاشگر یک ملت و قوم را بازتاب می دهد؛ تلاشی برای زندگی سبز با عشق را. صنایع دستی استان گلستان، هرچند با گذشت زمان و تغییر در سبک زندگی، بخش هایی از آن به فراموشی سپرده شده، ولی هنوز حیات پررنگی دارد. پیشینه صنایع دستی در جلگه گرگان به قرن ها می رسد. هنر سفال و آبگینه سالیان سال آتش کوره ها را گرم نگه می داشت. دوره تاریخی سفال جرجان، از دوره ساسانی آغاز، و در دوره صفوی به پایان می رسد. در قرون اولیه اسلامی هم، سوم تا ششم هجری، علاوه بر سفال شیشه هم ارمغان دستان جرجانی ها بوده است.جدا از سفال و شیشه که دیگر به فراموشی سپرده شده اند، صنایع دستی که هم اکنون می توان از آنها به عنوان صنایع دستی استان گلستان سخن گفت،عبارتند از:

قالی و قالیچه ترکمن، پارچه های ابریشمی، جاجیمچه، نمد، پلاس، سوزن دوزی(سیاه دوزی)، زیور آلات ترکمنی،ساز سنتی.

 

قالی و قالیچه ترکمن: یکی از شاخص ترین صنایع دستی استان گلستان است.این قالی بر روی دار افقی و به روش فارسی باف و یک پود بافته می شود. نقوش این قالی، طرح های هندسی است برگرفته از توجه به روزی و روزی دهنده و تغییر و تحولی که در زندگی ترکمنان رخ می داده مانند: مهاجرت، اعمال قدرت، پیروزی در جنگ. گل های اصیل فرش های ترکمنی هریک بیانگر علامتی خاص از یک طایفه اند، مانند: گل تکه، گل یموت، گل سالور، گل ساریق، ...  و همچنین معروف ترین دستباف ها عبارتند از: قارچین، سرپرده، خورجین، جوال...

 

پارچه های ابریشمی: این پارچه ها شامل: لباس، روسری، شال گردن، چادر شب و نوار حاشیه ای لباس می باشد.این بافته ها تا چند دهه پیش تر، پوشاک و البسه غالب مردمان منطقه بوده و هم اکنون از آنها در جشن ها و مراسم محلی استفاده می شود،همچنین لباس های قرمز کونیک،که از لباسهای سنتی ترکمنی محسوب می شود، هنر دست ابریشم بافانی است که بیشترشان در روستای کسر، حوالی شهرستان کلاله، به سر می برند.

 

جاجیمچه: این محصول که هنر دست بانوان روستای زیارت شهرستان گرگان می باشد، دستبافی است که به طور سنتی از پشم بافته شده و به عنوان زیرانداز استفاده می گردد؛ ولی امروزه همپای توسعه این صنعت، مصرف آن از تنوع بیشتری برخوردار شده و به عنوان روکش مبلمان، پشتی، کیف، کفش، پادری از آن استفاده می گردد.

 

نمد: نمد از زیراندازهای قدیمی است که با در هم تنیدن پشم و آب صابون در طرحی ساده و اصیل نقش زده می شود.از ویژگیهای این محصول،گرمی،استحکام،نفوذناپذیری نسبت به رطوبت و ارزانی آن است. از مناطق مهم تولید نمد در استان گلستان، می توان به شهرستان علی آباد و مناطق ترکمن نشین اشاره داشت. عشایر ترکمن علاوه بر استفاده از نمد به عنوان کفپوش، برای ساخت خانه،یورت و زین اسب نیز از آن بهره می گیرند. نقوش اصیل ترکمنی عبارتند از:شاخ قوچ،عقرب زرد و چشم شتر.

پلاس: پلاس یا همان گلیم، دستبافی بدون پرز بوده که از هزار سال پیش با طرحی ذهنی بافته می شده است. نقشه های آن بیشتر از تکرار گل های کوچک تشکیل می گردد که در این میان گل آیدی قدیمی ترین نقش پلاس است.این نقش شامل نه گلبرگ است از این رو در میان ترکمنان که عدد نه را مقدس می شمارند، بسیار مورد احترام است.مهمترین مراکز بافت پلاس، شهرستان های گنبد، کلاله،آق قلا است.

 

 

سوزن دوزی(سیاه دوزی): این نوع دوخت که در بین ترکمن ها با نام های کشته،کوجمه،ایلمه معروف است در گذشته کاربرد فراوانی در بین آنان داشته؛ ولی امروزه تنها برای تزیین لباس های مردانه،زنانه و کودکانه و همچنین انواع پرده و رومیزی به کار می رود.نقوش مورد استفاده در سوزن دوزی ها بیشتر هندسی و متقارن بوده و به صورت ذهنی دوخته می شود. نقوشی نظیر: مؤی (عنکبوت)، ساری ایچیان(عقرب)، قوچان(شاخ قوچ)، نمونه طرح هایی از این هنرند.

 

 

زیورآلات ترکمنی: این زیورآلات که اصالتی دیرین به قدمت تاریخ دارندبیشتر به صورت قطعاتی درشت از نقره است که بر سطح آنها طرح هایی استلیزه از گل و گیاه و نقش هایی جادویی حک شده است. علاوه بر این نقوش از نگین های عقیق یا شیشه های رنگین هم برای تزیین آنها استفاده می شود.گفتنی آن که چون ترکمن ها به سبب اعتقادات مذهبی خود کاربرد طرح انسان و دیگر موجودات جاندار را جایز نمی دانند در آثار هنری آنان تنها طرح های انتزاعی به چشم می خورد.

 

 

ساز سنتی: هرچند که انواع سازهای کلاسیک و سنتی همچون سه تار، دو تار، سنتور، عود، تنبک، دف، از فرآورده های منطقه است؛ اما تنها دو تار را می توان به عنوان ساز بومی استان نام برد. این تار دارای کاسه ای کشیده و دسته ای بلند با پرده های فلزی است. شهرستان های کلاله و گنبد از جمله محل های ساخت این ساز در استان اند.

 

 

 

 

 

 

 

 

  
نویسنده : مینا ; ساعت ۱٢:٢٧ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۳۱ امرداد ،۱۳۸٧

وضعیت اقتصادی استان گلستان

1 کشاورزی

 

محور فعالیت های اقتصادی استان گلستان، فعالیت های کشاورزی است. این فعالیت ها شامل: زراعت، باغداری، جنگل و مرتع، دام و طیور و شیلات و ابزیان می باشد.

زراعت: در سال زراعی 79_78 مجموع سطح زیر کشت محصولات زراعی استان، اعم از آبی و دیم، بالغ بر 611014 هکتار بوده که حدوداً 95/5 درصد از مجموع سطح زیر کشت آبی و دیم را به خود اختصاص داده است. از مجموع زیر کشت استان 269701 هکتار از آن آبی و 341413 آن نیز دیمی است. گندم، عمده ترین محصول زراعتی استان بوده که هم به صورت آبی و هم به صورت دیم کشت شده و نسبت به کل کشور از عملکرد بالایی برخوردار است.

باغداری: عمده ترین تولیدات باغی استان عبارت است از : هلو، آلو قطره طلا، پرتقال، نارنگی و توت نوغان.

جنگل و مرتع: جنگل های استان از تنوع گونه ای بسیار خوبی برخوردار بوده و در واقع، یکی از مهمترین و با ارزش ترین     جنگل های تجاری و صنعتی کشور به شمار می آید؛ گونه های با ارزشی چون: بلند مازو، راش، توسکا، افرا، ملج، نمدار، ممرز و... در این جنگل ها وجود دارند که از نظر زیست محیطی و اقتصادی دارای اهمیت فراوان می باشند. علاوه بر این گونه ها، باید به گونه ی کمیاب سرخدار اشاره کرد که به صورت نسبتاً خالص و انبوه در محدوده ای از جنگل های علی آباد وجود دارد؛ همچنین گونه ی زربین در جنگل های زرین گل علی آباد، رامیان و مینو دشت، جامعه جنگلی طبیعی قابل توجهی را تشکیل می دهد. گونه سوزنی برگ سرونوش نیز یکی دیگر از گونه های درختی ویژه می باشد که در جنگل های سورکش علی آباد در راتفاع 1600 متری رویشگاه منحصر به فردی را به وجود آورده است.

از نظر موقعیت جغرافیایی و آب و هوایی، مراتع استان گلستان را می توان به سه گروه: مراتع ییلاقی، مراتع قشلاقی و مراتع میان بند تقسیم نمود.

دام و طیور: استان گلستان به علت دارا بودن شرایط مناسب آب و هوایی برای کشت نباتات علوفه ای و نیز فرآورده های فرعی آنها، کنجاله ها و پس چر مزارع کشاورزی قابل مصرف در تغذیه دام و برخورداری از مراتع وسیع و مستعد، از موقعیت مناسبی برای پرورش انواع دام بهره مند است.علاوه بر این، وجود  کارخانه های تهیه خوراک دام، شمار زیاد فارغ التحصیلان    رشته های دامپروری و دامپزشکی، دانشکده علوم دامی، تعاونی های دامداری، مزیت های خاص، مانند: همجواری با کشورهای آسیای میانه و فاصله کم با مراکز عمده مصرف، زمینه مساعدی را برای توسعه و گسترش دامپروری در منطقه فراهم آورده است.

فعالیت های دامپروری استان به طور عمده شامل: انواع دام و طیور، زنبور عسل، کرم ابریشم و آبزیان است.به دلیل وجود جمعیت دامی قابل توجه، فرآورده های مختلف دامی، از قبیل: شیر خام، گوشت قرمز، گوشت سفید( مرغ و ماهی)، تخم مرغ، عسل، در سطح استان تولید شده و در نتیجه، بخش عمده ای از نیازهای غذایی استان و کشور تامین می گردد.

شیلات و آبزیان: تنوع اقلیمی، شرایط خاص اکولوژیکی، برخورداری از منابع آبی لازم، از جمله: سواحل جنوب شرقی دریای خزر ( حوزه شیلات ترکمن) اکوسیستم های آبی خلیج گرگان و تالاب گمیشان و محصور شدن توسط سه حوزه آبخیز گرگانرود، قره سو و اترک و سایر رود خانه هایی که به دریای خزر می ریزند این منطقه را از نظر تولید و استحصال انواع آبزیان شاخص نموده است. اکنون عمده فعالیت های شیلات استان گلستان در بخش های تولید و استحصال خاویار، صید ماهیان استخوانی، تکثیر و بازسازی ذخایر و پرورش آبزیان در دو بخش آب های شمال( دریای خزر) و آب های داخلی است.    

  
نویسنده : مینا ; ساعت ۱٢:۳٢ ‎ق.ظ روز دوشنبه ٢۱ امرداد ،۱۳۸٧

فرزانگان و مشاهیر استان گلستان

5.2 مشاهیر

1.   شمس المعالی قابوس بن وشمگیر، شاعر و پادشاه معروف زیاری که در سال 405 ه.ق فوت کرد.

 

 

2.   ابوزاعه معمری جرجانی، از شاعران نزدیک به عهد رودکی.

 

 

3.   عنصر المعالی کیکاوس، از مردان دانشمند زمان خود و نویسنده قابوسنامه.

 

 

4.   ابوالهشیم، از فضلا وشعرای اواخر قرن چهارم و اوایل قرن پنجم.

 

5.   مخلدی گرگانی، از شاعران.

 

 

6.   ابوسهل عیسی بن یحیی، مسیحی گرگانی، از پزشکان قرن چهارم و پنجم که تالیفات بسیاری داشته است.

 

 

7.   فخرالدین اسعد گرگانی، از داستانسرایان بزرگ ایران در قرن پنجم که قصه ویس و رامین، از داستان های کهن ایرانی، را به نظم درآورد.

 

 

8.   سحابی استرابادی، شاعر قرن دهم،او به غیر از غزل، رباعیات بسیاری هم سروده است.

 

 

9.   حجابی استرابادی، از شاعران استرابادی که تذکره اش در مرآة الخیال و تذکره روز روشن آمده است.

 

 

10.         مولانا نظام الدین استرابادی ( نظام معمایی)، از شعرای مشهور.

 

 

11.         ابراهیم استرابادی، از خوشنویسان خط های تعلیق و نستعلیق قرن دهم هجری.

 

 

 

  
نویسنده : مینا ; ساعت ۱:۱٥ ‎ق.ظ روز یکشنبه ۱۳ امرداد ،۱۳۸٧