جغرافیای انسانی استان گلستان

3. جغرافیای انسانی استان

3.1 مذهب

به روایت تاریخ اسلام در اوایل قرن دوم هجری جایگزین دین مزدیسنادر طبرستان شده است. اکنون بیشتر ساکنان منطقه شیعه مذهب اند ولی در ناحیه ترکمن نشین گنبد و گرگان که در مجاورت با نواحی ترکمن نشین آسیای مینه قرار دارد اکثر اهالی سنتی حنفی هستند.

3.2 زبان

در استان گلستان اغلب گرگانی ها به زبان فارسی روان سخن می گویند هرچند که در گذشته آنان زبان مخصوص به خود داشتند اما به مرور زمان این زبان به فراموشی سپرده شد البته در قدیم دشت گرگان سرزمین مستقلی به شمار می رفته ولی چون بین دو منطقه مازندران و خراسان واقع شده بود فرهنگ و زبانش از آنها تاثیراتی هم گرفته است. در بین ترکمنان هم زبان ترکمنی رایج است.

3.3 عشایر

عشایر گلستانی را به طور عمده می توان در دو نوع عشایر کوچنده( اکراد شمال خراسان) و عشایر نیمه کوچنده( ترکمن ها) دسته بندی کرد. قلمرو زیستس این عشایر حدود 3500 هزار کیلومتر مربع از مراتع بخش های داشلی برون و مراوه تپه از شهرستان های گنبد و مینودشت را در بر می گیرد.

عشایر کوچنده: عشایر کرد شمال خراسان به عنوان عشایر کوچنده استان به شمار می روند. آنها از بقایای ایل بزرگ زغفرانلو هستند که در زمان شاه عباس صفوی در سال 1000 ه.ق. از غرب ایران به مناطق شمال خراسان کوچانده شده اند. عشایر کرد شمال خراسان عمدتا از شهرستان های بجنورد شیروان  قوچان و اسفراین هستند که همه ساله مدت شش ماه از سال را در مناطق قشلاقی این استان به سر می برند. آنها در زمان کوچ از سه راه ایلواه عشایر شلمی و فازانقابه و خشتلی وارد استان گلستان می شوند. امروزه نیز عشایر کوچنده کرد دارای ایل به معنای واقعی نبوده بلکه به صورت طوایف مستقلی در آمده اند. در آخرین سرشماری عشایر کوچنده در سال 1366 تعداد هیجده طایفه مستقل با 1601 خانواده و 10306 نفر جمعیت در مناطق قشلاقی استان سرشماری گردیده اند. از مهمترین و پرجمعیت ترین طوایف می توان از طوایف: قهرمانلو و بریمانلو و ملیانلو . قلیانلو. باچکانلو. بپچرانلو. طایلو و سیمکانلو ... نام برد.

عشایر نیمه کوچنده: دسته دیگر از عشایر استان عشایر ترکمن هستند که به صورت استانی کوچ کرده و جزو عشایر نیمه کوچنده به شمار می روند. ترکمن ها از دیرباز مردمانی کوچ نشین بوده اند که بخش عمده ای از جمعیت آنها در طی زمان و بر اثر جریانات مختلف تاریخی و فشار حکومت های گذشته به تدریج اسکان یافته اند.با این وجود امروزه شمار قابل توجهی از آنها در بخش شرقی استان به رمه گردانی و کوچ روی می پردازند. عشایر درون کوچ از طوایف و تیره های دو ایل یموت و کوکلانند. هرچند که در آخرین سرشماری عشایر کوچنده ترکمن به عنوان عشایر لحاظ نگردیده اند ولی در حال حاضر اداره کل امور عشایر استان تعداد 1200 خانوار از این عشایر را با جمعیتی بالغ بر 11000 نفر و در قالب چهار شرکت تعاونی عشایری تحت پوشش خدمات رسانی خود قرار داده است.

  
نویسنده : مینا ; ساعت ۱:۳٥ ‎ق.ظ روز شنبه ۱۸ خرداد ،۱۳۸٧

جغرافیای طبیعی استان گلستان

 2. جغرافیای طبیعی استان گلستان

2.6       سیمای منابع طبیعی

 از مجموع مساحت استان گلستان حدود 1126000 هکتار را مرتع و 430000 هکتا را جنگل تشکیل داده و در مجموع حدود 70 درصد از سطح استان را منابع طبیعی تشکیل می دهد. 

 پوشش گیاهی: با توجه به موقعیت جغرافیایی و شرایط آب و هوایی و جنس خاک ها این استان از پوشش گیاهی متنوعی از قبیل جنگل انبوه. چمنزار و استپ برخوردار است. مجاورت با دریای خزر و رشته کوههای البرز سبب شده که به تبعیت از آب و هوا در دامنه شمالی البرز از خط ساحلی دریای خزر تا قلل مرتفع متناسب با افزایش ارتفاع پوشش گیاهی متنوعی به صورت نوارهای مشخص به وجود آید. ارتفاعات بیش از 1500 متر کمتر از 1500 متر تا کوهپایه ها پوشیده از جنگل های انبوه پهن برگ است. از کوهپایه ها به طرف جلگه هم محصولات زراعتی پوشش گیاهی منطقه را تشکیل می دهد. از حدود شمال گرگانرود تا مرز ترکمنستان نیز بیشتر از گیاهان مراتع استپی پوشیده شده است. در ناحیه جنوبی جنگل های سوزنی برگ ارس و سرخدار بر زیبایی های منطقه افزوده است. 

جنگل ها: این جنگل ها از گلوگاه در غرب تا گلی داغ در شرق استان گلستان به طول تقریبی 260 کیلومتر امتداد دارد. 60 درصد از این جنگل ها تولیدی و 40 درصد آن نیز مخروبه و مورد حفاظت است. گونه های با ارزشی چون: بلند مازو. راش. توسکا. افرا. آلوکک. بارانک. ملج. نمدار. شیردار. ون. گردو و ... در این جنگل ها وجود دارد. گونه بلند مازو درخت غالب جنگل های شرق استان بوده و گونه های باارزش و نادری چون: سرخدار. سرونوش و زربین نیز در بین این جنگل ها دیده می شود. 

مراتع: مساحت مراتع استان 1126000 هکتار برآورد شده که شامل ییلاقی در جنوب. جنگل های شمالی و مراتع قشلاقی در دشت گرگان و مراتع در بند است. این مراتع از نظر کیفیت به شرح زیر درجه بندی شدهاند:

 1. مراتع خوب که در حدود 222000 هکتار بوده و به طور عمده ییلاقی ست و تولید سالیانه آن در هکتار به 350 کیلوگرم می رسد.

 2. مراتع متوسط که در حدود 245000 هکتار برآورد شده و بیشتر در مناطق قشلاقی واقع است و تولید سالیانه آن در هکتار به 200 کیلوگرم می رسد

.3. مناطق فقیر تا خیلی فقیر که در حدود 659000 هکتار از مجموع مراتع استان را تشکیل داده و بیشتر در مناطق قشلاقی واقع است و تولید سالیانه آن در هکتار بالغ بر 50 تا 100 کیلوگرم می شود.

تعداد دام های متکی به مراتع حدود 2500000  واحد دامی با حدود 7000 بهره بردار تعیین شده است. مدت بهره برداری از مراتع قشلاقی منطقه چهار ماه بوده و بهره برداران از مراتع نیز علاوه بر ساکنان بومی ازقومیتهای   مختلف از جمله کرد. عشایر شمال خراسان. ترکمن و شاهرودی اند.   

حوزه آبخیز: حوزه آبخیز استان گلستان با مساحتی بالغ بر 2200 کیلومترمربع شامل پنج زیرحوزه به نام های گرگانرود (سد وشمگیر) گرگانرود غربی. اترک. قره سو. غرب قره سو است. به دلیل شرایط خاص مرفولوژی این منطقه دارای تنوع زیادی از لحاظ اقلیمی و ... است به طوری که وجود ارتفاعات البرز تا پهنه دشت ترکمن صحرا شرایط مختلفی را در میزان هیدرولوژی. اقلیم. پوشش گیاهی و استفاده از اراضی به وجود آورده شرایطی که هریک از آنها در برابر میزان فرسایش پذیری مقاومت مختلفی را از خود بروز می دهد.      

  
نویسنده : مینا ; ساعت ۱٢:٠٥ ‎ق.ظ روز یکشنبه ٢٢ اردیبهشت ،۱۳۸٧

جغرافیای طبیعی استان گلستان

2. جغرافیای طبیعی استان گلستان

2.5 خلیج گرگان و شبه جزیره میانکاله

 در تمامی سواحل جنوبی دریای خزر تنها یک شبه جزیره وجود دارد که به نام میانکاله خوانده میشود. این شبه جزیره منتها الیه جنوب شرقی دریای خزر قرار گرفته و از جنوب به خلیج گرگان. از شرق به آشوراده و بندر ترکمن و از غرب به مرداب لپو محدود می شود. شبه جزیره میانکاله و خلیج گرگان در حدود 6800 هکتار وسعت دارد. این شبه جزیره با تپه های شنی ساحلی به طول 65 کیلو متر از خلیج گرگان منفک می گردد.فضای شبه جزیره مرغزار و نیمه مشجر بوده که عمده ترین درختچه های آن را انار و تمشک وحشی تشکیل می دهند. اهمیت فراوان شبه جزیره میانکاله سبب شده که به عنوان پناهگاه حیات وحش کشور و ذخیره گاه زیست کره زمین در جهان به ثبت برسد. همه ساله ده ها هزار از انواع پرندگان مهاجر آبزی و کنار آبزی و پرندگان خشکی زی و شکاری و دیگر گونه ها به این منطقه مهاجرت می کنند. در این منطقه  همانند سایر مناطق حفاظت شده هر نوع شکار و تخریب زیستگاه ممنوع می باشد. در قسمت شرقی این شبه جزیره آشوراده قرار گرفته که مرکز فعالیت های خاویاری شمال کشور به شمار می رود.

  خیج گرگان 

 میانکاله 

 

  میانکاله 

  
نویسنده : مینا ; ساعت ۱٢:۱٠ ‎ق.ظ روز یکشنبه ۱ اردیبهشت ،۱۳۸٧

جغرافیای طبیعی استان گلستان

۲.جغرافیای طبیعی استان گلستان

 2.۳ ناهمواری ها

 این استان بین رشته کوه البرز. دشت های جنوبی کشور ترکمنستان کوه های استان خراسان و دریای خزر واقع شده است. قله شاهوار با ارتفاع 3945 متر بلندترین و نقاط ساحلی با ارتفاع 26- پست ترین نقاط استان گلستان هستند.به طور کلی این استان از نظر ناهمواری به سه ناحیه تقسیم می شود:

 الف) ناحیه کوهستانی: این ناحیه شامل مناطقی با ارتفاع 500 تا بیش از 3000 متر بوده و پوشیده از گونه های جنگلی و مرتع است.

ب) ناحیه کوهپایه ای: این ناحیه شامل تپه های کوچک تپه ماهورها و دلندها بوده و با اراضی جنگلی پوشیده شده است.

ج) ناحیه جلگه ای و اراضی پست: این ناحیه که در حاشیه دریای خزر و خلیج گرگان واقع است ارتفاعی پایین تر از سطح دریای آزاد داشته و به تدریج به سمت شرق بر ارتفاع آن افزوده می شود. همچنین این منطقه محل استقرار شهرها و بیشتر روستاهای استان بوده و از لحاظ تراکم جمعیت. اراضی کشاورزی. صنایع و دامپروری از اهمیت بسزایی برخوردار است.

 2.4 دریای خزر 

دریای خزر حد واسط قاره های آسیا و اروپاست. چین خوردگی های البرز از جنوب. قفقاز از باختر و فلات اوست اورت از خاور این پهنه آبی را احاطه کرده اند. طول پیرامونی دریای خزر نزدیک به 6500 کیلومتر است که 1200 کیلومتر آن سواحل ایرانند.عمق متوسط این دریا 180 متر و حجم آب در آن نزدیک 78579کیلومترمکعب بوده و درازای آن 1200 کیلومتر و بشترین و کمترین پهنای آن به ترتیب 544 و 202 کیلومتر است. به طور تقریبی می شود گفت تمام سواحل غربی خزر جنوبی جنگلی بوده و کرانه های شمالی آن پست و شنی ست. جنوب این دریا وضعیتی مشابه با غرب آن دارد. از بریدگی های مهم سواحل ایران میتوان به مرداب انزلی و خلیج گرگان اشاره کرد. سواحل جنوب شرقی دریای خزر خلیج گرگان و شبه جزیره میانکاله مهمترین محورهایی است که قابلیت های توریستی برای شنا و دیگر ورزش های آبی دارد.غنی ترین ناحیه دریای خزر از نظر تنوع زیستی برای گونه های آبزی به ویژه ماهیان خاویاری در استان گلستان واقع شده و در حال حاضر بیش از 43 درصد از انواع ماهیان خاویاری سواحل ایران در محدوده این استان صید می گردد.صید ماهیان استخوانی محدوده آب های استان گلستان را خانواده کپور ماهیان و کفال ماهیان تشکیل می دهند که به طور عمده ماهیان نیمه مهاجر و بومی اند و مهاجرت طولانی ندارند.

  
نویسنده : مینا ; ساعت ۱٢:٢٤ ‎ق.ظ روز دوشنبه ۱٩ فروردین ،۱۳۸٧

جغرافیای طبیعی استان گلستان

2. جغرافیای طبیعی استان گلستان  

 2.1  محیط زیست طبیعی

 استان گلستان به لحاظ موقعیت جغرافیایی و ویژگی های اقلیمی و توپوگرافی دربرگیرنده چند اکوسیستم کلان متفاوت است. مناطق کوهستانی استان به ویژه در دامنه شمالی تا ارتفاع 2400 متری و جنگل های خزان و مناطق دشتی شمال از دشت ترکمن صحرا تا نوار مرزی دارای اکوسیستم استپ های نیمه خشک بیابانی است همچنین به علت وجود منابع آبی رودها تالاب ها اکوسیستم های آبی کوچک و بزرگی به صورت متمرکز (تالاب ها) و نواری(رودخانه ها) در مناطق مختلف استان پرکنده اند. علاوه بر این اکوسیستم های آبی می توان با توجه به ویژگی های خاص از قبیل میزان شوری و اتصال به دریا اکوسیستم های آبی تالاب گمیشان و خلیج گرگان را جدا از دیگر اکوسیستم های آبی استان طبقه بندی نمود. یکی دیگر از اکوسیستم های عمده استان اکوسیستم های بیشه و درختزارهای حد فاصل کوهپایه ها تا مناطق دشتی است که متاسفانه امروزه گسترش مناطق شهری و روستایی به همراه توسعه زمین های زراعی این اکوسیستم را تقریبا محو کرده است. 

  2.2 آب و هوا 

عوامل محلی چون: عرض جغرافیایی.ناهمواری. منابع آب ...و عوامل بیرونی مانند فرابار سیبری. کم فشار مدیترانه ای. بادهای موسمی.....سبب تنوع اقلیمی استان شده اند.تنوع اقلیمی استان به دلیل شرایط جغرافیایی و طبیعی قابل توجه است به گونه ای که نواحی جنوبی از آب و هوای کوهستانی نواحی مرکزی و جنوب غربی از آب و هوای مدیترانه ای و نواحی شمالی از آب و هوای نیمه خشک و خشک برخوردار است.در زمستان ها به علت پیشروی توده های سرد شمالی کاهش دمای هوا سبب ریزش باران در جلگه و برف در ارتفاعات         می گردد. در این فصل میزان بارندگی از 200 تا 700 میلی متر در نوسان است.  

 

  
نویسنده : مینا ; ساعت ۱٢:۳٥ ‎ق.ظ روز شنبه ۱٧ فروردین ،۱۳۸٧

کلیاتی درباره استان گلستان

 

1. کلیاتی درباره استان گلستان

 1.1موقعیت جغرافیایی 

استان گلستان از نظر جغرافیایی بین 53 درجه و 57 دقیقه تا 56 درجه و 22 دقیقه طول شرقی و 36 درجه و 30 دقیقه تا 38 درجه و 8 دقیقه عرض شمالی در محدوده منطقه معتدله شمالی در شمال کشور واقع است. این استان از شمال به کشور ترکمنستان . از شرق به استان خراسان . از غرب به دریای خزر و استان مازندران و از جنوب به استان سمنان محدود است.

 1.2مساحت استان

  مساحت استان گلستان بالغ بر 204377 کیلومترمربع 13 درصد از کل مساحت کشور بوده و از این نظر در بین سایر استان ها در رتبه نوزدهم قرار دارد.

 1.3 استان از نظر تقسیمات کشوری

 از نظر تقسیمات کشوری استان گلستان مشتمل بر 11  شهرستان 21 شهر 21 بخش 50 دهستان و 1069 آبادی اعم از مسکونی و غیر مسکونی است.

شهرستان های استان عبارتند از:

 گرگان . گنبد کاووس. بندر ترکمن. بندرگز. علی آباد. مینودشت. آق قلا. کلاله. کردکوی. آزادشهر و رامیان.

دیگر شهرهای مهم استان هم عبارتند از:

مراوه تپه. گالیکش. داشلی برون. دلند. خان ببین. گمیشان...  

 1.4 جمعیت استان

 استان گلستان 1656517 نفر را در خود جای داده است که بیش از 3/1 آنها در شهرهای استان سکونت داشته و کمتر از 3/2 آنها در روستاهای استان به سر می برند. شهرستان گرگان با 376559 نفر جمعیت پرجمعیت ترین شهرستان و شهرستان بندرگز با 49598 جمعیت کم جمعیت ترین شهرستان استان هستند.  

 

  
نویسنده : مینا ; ساعت ۱٢:٥۸ ‎ق.ظ روز شنبه ۱٠ فروردین ،۱۳۸٧

گرگان، مرکز استان گلستان

گرگان، مرکز استان گلستان

گرگان، مرکز استان گلستان است. گرگان از شهرهای شمالی و دارای آب و هوای معتدل است و در حال حاضر (با احتساب جمعیت روستاهایی که به شهر پیوسته‌اند)، قریب ۲۷۰ هزار نفر جمعیت و حدود ۶۰ کیلومترمربع وسعت دارد. گرگان فعلی تا سال ۱۳۱۶ هجری شمسی به استرآباد یا استاره آباد موسوم بود. گرگان قدیم که به عربی جرجان خوانده می‌‌شد شهری آباد و مهم بود که در نزدیکی گنبد امروزین قرار داشت. اقلیم منطقه بسیار متنوع است و کوه، جنگل و مرتع، جلگه و دشت، صحرا و شوره‌زار، دریا و خلیج، رودخانه و تالاب، و زمین‌ زراعی را شامل می‌شود.


تاریخ شهر گرگان و مناطق اطراف

در زبان پهلوى گرگان را ورکان (Vurkan) یا ورکانه یا وهرکانه و در زبان یونانی هیرکان یا هیرکانیا (Hyrcania) و در زبان عربی جرجان می‌گفتند. گرگان از مهم‌ترین منطقه ها، در زمینه تحقیقات و کاوش های باستان‌شناسی است. نخستین کاوش ها در حدود سال ۱۸۴۱ میلادی در زیر تپه‌ای مصنوعی در نزدیک شهر گرگان انجام شد که خزانه معروف استراباد در ان کشف گردید. کارشناسان برخی از اشیای موجود در آن خزانه را که شباهت بسیار با کشفیات تپه حصار دامغان داشته متعلق به هزاره سوم پیش از میلاد و (متعلق به حدود ۵ هزار سال قبل) دانسته‌اند. در اواخر قرن نوزدهم در محلی به نام خرگوش تپه در نزدیکی گرگان امروز (در قسمت شمال شهر) نیز تحقیقاتی انجام شد. در سال ۱۹۳۱ یک گروه امریکایی از دانشگاه پنسیلوانیا به روستای معروف تورنگ‌تپه در ۲۰ کیلومتری شرق گرگان رفته و به کاوش و بررسی پرداختند و به آثاری ارزشمند از تمدن قدیم در این منطقه دست یافتند. در سال ۱۹۳۳ نیز یک گروه باستان‌شناسی سوئدی به منطقه گرگان آمدند و پس از مطالعه حوزه رودخانه قره‌سو یا سیاه آب در شمال گرگان اعلام کردند، بیش از ۳۰۰ تپه تاریخی در این منطقه وجود دارد که یکی از آن ها شاه‌تپه بزرگ یا اسلام‌تپه است که در ۱۵ کیلومتری شمال غربی گرگان قرار دارد. با ورود اسلام و در سده‌های آغازین آن، ایالت طبرستان جایگاه ارزشمندی در شکوفایی فرهنگ و تمدن اسلامی داشت. شهرهای جرجان و استراباد از این ایالت مهد دانشمندان بزرگ آن دوران بود. عنصرالمعالی کیکاوس (از آخرین امیران آل زیار و نگارنده کتاب گرانقدر قابوس ‌نامه) و عبدالقاهر جرجانی (صاحب تألیفات گرانبها در صرف و نحو و معانی و بیان عربی) در تحول ادبیات فارسی و عربی نقش مهمی داشتند. قابوسنامه را، همچنین، مجموعه تمدن اسلام پیش از مغول نام نهاده‌اند. در علم پزشکی نیز این منطقه سهم عمده‌ای در جهان اسلام داشته‌ به‌گونه‌ای که دو تن از معروفترین پزشکان ایران و جهان، ابوسهل مسیحی و سیداسماعیل (حکیم) جرجانی صاحب دایره‌المعارف ذخیره خوارزمشاهی، از این سرزمین بوده‌اند. میرداماد و میرفندرسکی، دو فیلسوف بزرگ و فخرآفرین جهان اسلام، نیز از این منطقه برخاسته‌اند. در زمان قاجاریه ایران به ۴ ایالت و ۱۲ ولایت تقسیم شده بود و منطقه یا سرزمین استراباد یکی از آن ولایات بود که به هشت بلوک یا هفت و نیم بلوک به نامهای انزان، سدن رستاق، استراّباد، شاهکوین و ساور، دهات ملک، کتول، فندرسک و رامیان، و کوهسار، و همچنین دو طایفه بزرگ ترکمن به نام های یموت و گوکلان تقسیم شده بود. هر یک از این بلوک‌ها را یک نایب‌الحکومه زیر نظر حکمران استرآباد اداره می‌کرد.


محلات گرگان در زمان قاجاریه

شهر گرگان (استراباد) در گذشته، و در زمان قاجاریه دارای شش محله بزرگ به نام های دربنو، سرچشمه، میخچه گران، نعلبندان، سبزه‌مشهد و میدان بوده که دارای چندین محله فرعی مثل پاسرو، میرکریم، دوشنبه ای، شیرکش و ... بوده‌اند. این شش محله و محلات فرعی هنوز هم به همین نام ها وجود دارند و اکثر مساجد و تمام تکایای قدیمی و معابد و زیارتگاه ها و مکان مذهبی شهر نیز در همین محلات قرار دارند که امروز بافت قدیم و معماری سنتی و تاریخی این شهر و بخش عمده‌ای از میراث فرهنگی این دیار را تشکیل می‌دهند. متاسفانه به دلیل بی توجهی اداره کل میراث فرهنگی گلستان بخش اعظم بافت قدیم گرگان تخریب شده است. در همین چند ماه اخیر چند خانه قدیمی بالای 150 سال قدمت که در اختیار میراث فرهنگی هم بود تخریب شده است.


متفرقه

بسیار از اهالی قدیمی و اصیل گرگان و بسیاری از روستانشینان حومه شهر گرگان، هنوز این شهر را استرآباد می‌خوانند و خانواده‌های معتبر و اصیل این شهر نیز به نام خانوادگی و یا پسوند ”استرآبادی“ موسوم‌اند.


مشاهیر گرگان

استاد برجسته تار محمد رضا لطفی


مکان‌های دیدنی

ناهار خوران
النگدره
زیارت
هزار پیچ
روستای سیاه مرزکوه
رنگو
شربت، شهر بت

  
نویسنده : Groups ; ساعت ۸:۳٦ ‎ب.ظ روز شنبه ۳ آذر ،۱۳۸٦

استان گلستان در یک نگاه

استان گلستان در یک نگاه

این سرزمین تا قرن هفتم موسوم به ایالات گرگان بوده و از قرن هفتم تا چهاردم ایالت استرآباد نامیده شد. سابقه تمدن در آن با توجه به کاوش‌های باستان شناسی به حدود هفت هزار سال قبل بر می‌گردد و در حقیقت یکی از قدیمی‌ترین ایالت‌های و مرکز عمده تمدن نشین از آریائی‌ها در شمال ایران بوده است.

استان گلستان بزرگترین و آبادترین سرزمین در شمال ایران در سده‌های اولیه اسلامی و قبل از آن بوده است. این سرزمین تا قرن هفتم موسوم به ایالات گرگان بوده و از قرن هفتم تا چهاردم ایالت استرآباد نامیده شد. سابقه تمدن در آن با توجه به کاوش‌های باستان شناسی به حدود هفت هزار سال قبل بر می‌گردد و در حقیقت یکی از قدیمی‌ترین ایالت‌های و مرکز عمده تمدن نشین از آریائی‌ها در شمال ایران بوده است. در گذشته وسعت آن به تنهایی بیش از وسعت ایالت طبرستان، مازندارن کنونی و گیلان بوده و با سر زمین‌های وسیعی چون سغد و خوارزم برابری می‌کرد. این استان از زمان هخامنشیان به بعد به صورت یک ایالت ایران بوده است. زمان سامانیان به همراه چندین ایالت دیگر در مجموعه سرزمین‌های خراسان ایران قرار داشت. با ورود اسلام و در سده‌های اولیه آن به‌خصوص دوران طلایی اسلام و بعد از آن گرگان نقش مهمی در شکوفایی فرهنگ تمدن اسلامی و ایرانی داشته است. به طوری که دانشمندان و شاعران بزرگی چون عبدالقاهر جرجانی مؤلف اسرار البلاغه و دلایل العجاز و سید اسماعیل جرجانی مؤلف ذخیره خوارزمشاهی اولین و بزرگترین دایره المعارف پزشکی به زبان فارسی، فخر‌الدین اسعد گرگانی سراینده ویس و رامین و میرداماد مؤلف قبستات و صراط المستقیم و میر فندرسکی و ... از این دیار بوده‌اند.

مساحت استان گلستان بالغ بر 7/20437 کیلومتر مربع (3/1 درصد از کل مساحت کشور) است. بخش بیشتر استان گلستان آب و هوای معتدل خزری (مدیترانهای) دارد ولی جلگه گرگان به لحاظ مجاورت با صحرای ترکمنستان، دوری از دریا و کاهش ارتفاعات، آب و هوای نیمه بیابانی و گرم دارد.
جنگلهای مرطوب دامنههای شمالی البرز در مشرق به جنگلهای مینودشت و گلستان میرسد. قله چالویی شاه کوه از مهمترین قله های استان گلستان است که ارتفاع آن 3750 متر میباشد. مراتع عمده قشلاقی استان در جلگه گرگان است که بین رودخانه گرگان و مرکز ترکمنستان قرار دارند. در اقتصاد استان کشاورزی به ویژه دامداری نقش اساسی دارد. صنایع عمده وابسته به کشاورزی و جنگل و صنایع دستی است.
استان سرسبز گلستان در شمال ایران با وجود مواهب طبیعی بسیار و آثار تاریخی فراوان یکی از مناطق مستعد کشور در جذب گردشگر است.

راههای ارتباطی:

استان گلستان از طریق راه آهن سراسری (راه آهن شمال) از شهر گرگان تا بندرترکمن و از آنجا به ساری و سوادکوه و گرمسار و تهران متصل شده است. همه ساله به دلیل موقعیت خوب استان در مسیر مسافرین عازم به مشهد از سمت استان مازندران پذیرای هزاران گردشگر ایرانی است.

جمعیت استان:

جمعیت استان بیش از یک میلیون و 650 هزار نفر است که 7/58 درصد آن در مناطق روستایی و 3/41 درصد در مناطق شهری ساکن هستند.

اقتصاد استان:

از لحاظ اقتصادی کشاورزی محور اصلی فعالیتهای اقتصادی مردم استان گلستان که دامداری، شیلات و صنایع تبدیلی کشاورزی نیز در آن رونق دارد. از محصولات عمده کشاورزی منطقه میتوان از "گندم"، "پنبه"، "دانههای روغنی"، "غلات"، "توتون"، "برنج" نام برد.

ترکیب قومی، زبانی و مذهبی:

ترکیب قومی، زبانی مردم گلستان در استان گلستان اقوام مختلف نظیر فارس، ترک، ترکمن، سیستانی، بلوچ، قزاق، زندگی میکنند.
با وجود تنوع قومیتی، زبانی و مذهبی در استان، مردم این خطه با صلح و صفا به زندگی خود ادامه میدهند و نقطه اشتراک آنها دین اسلام و فرهنگ ایرانی بوده و حلقه اتصال بین آنها زبان فارسی و منافع جمعی و مشترکشان در بهروری از این سرزمین حاصلخیز میباشد.
زبانهای رایج در این استان عبارتند از ترکمنی، فارسی، مازندرانی و بلوچی. اکثریت جمعیت این استان را ترکمن ها تشکیل میدهند.
فارسی زبانها در مرکز استان سکونت دارند. مازندرانیها در روستاهای نیمه غربی استان و ترکمن زبانان در بخش شرقی، مرکزی و شمالی استان و همچنین در گرگان (مرکز استان) استان سکونت دارند.

سوغاتیهای استان گلستان:

مهمترین سوغاتیهای استان گلستان شامل، صنایع دستی بخصوص قالی، قالیچه، پشتیهای ترکمنی، سوزن دوزیهای ترکمنی، جاجیمهای کوهستانی گرگان، صنایع دستی روستایی، ماهی و البته خاویار، پنبه، حلوا اماج، نان شیرینی (زنجفیلی، قطاب) میباشد.

  
نویسنده : Groups ; ساعت ۱٢:٠٦ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱۸ شهریور ،۱۳۸٦

صفحه قبل →