جغرافیای انسانی استان گلستان

3. جغرافیای انسانی استان

3.1 مذهب

به روایت تاریخ اسلام در اوایل قرن دوم هجری جایگزین دین مزدیسنادر طبرستان شده است. اکنون بیشتر ساکنان منطقه شیعه مذهب اند ولی در ناحیه ترکمن نشین گنبد و گرگان که در مجاورت با نواحی ترکمن نشین آسیای مینه قرار دارد اکثر اهالی سنتی حنفی هستند.

3.2 زبان

در استان گلستان اغلب گرگانی ها به زبان فارسی روان سخن می گویند هرچند که در گذشته آنان زبان مخصوص به خود داشتند اما به مرور زمان این زبان به فراموشی سپرده شد البته در قدیم دشت گرگان سرزمین مستقلی به شمار می رفته ولی چون بین دو منطقه مازندران و خراسان واقع شده بود فرهنگ و زبانش از آنها تاثیراتی هم گرفته است. در بین ترکمنان هم زبان ترکمنی رایج است.

3.3 عشایر

عشایر گلستانی را به طور عمده می توان در دو نوع عشایر کوچنده( اکراد شمال خراسان) و عشایر نیمه کوچنده( ترکمن ها) دسته بندی کرد. قلمرو زیستس این عشایر حدود 3500 هزار کیلومتر مربع از مراتع بخش های داشلی برون و مراوه تپه از شهرستان های گنبد و مینودشت را در بر می گیرد.

عشایر کوچنده: عشایر کرد شمال خراسان به عنوان عشایر کوچنده استان به شمار می روند. آنها از بقایای ایل بزرگ زغفرانلو هستند که در زمان شاه عباس صفوی در سال 1000 ه.ق. از غرب ایران به مناطق شمال خراسان کوچانده شده اند. عشایر کرد شمال خراسان عمدتا از شهرستان های بجنورد شیروان  قوچان و اسفراین هستند که همه ساله مدت شش ماه از سال را در مناطق قشلاقی این استان به سر می برند. آنها در زمان کوچ از سه راه ایلواه عشایر شلمی و فازانقابه و خشتلی وارد استان گلستان می شوند. امروزه نیز عشایر کوچنده کرد دارای ایل به معنای واقعی نبوده بلکه به صورت طوایف مستقلی در آمده اند. در آخرین سرشماری عشایر کوچنده در سال 1366 تعداد هیجده طایفه مستقل با 1601 خانواده و 10306 نفر جمعیت در مناطق قشلاقی استان سرشماری گردیده اند. از مهمترین و پرجمعیت ترین طوایف می توان از طوایف: قهرمانلو و بریمانلو و ملیانلو . قلیانلو. باچکانلو. بپچرانلو. طایلو و سیمکانلو ... نام برد.

عشایر نیمه کوچنده: دسته دیگر از عشایر استان عشایر ترکمن هستند که به صورت استانی کوچ کرده و جزو عشایر نیمه کوچنده به شمار می روند. ترکمن ها از دیرباز مردمانی کوچ نشین بوده اند که بخش عمده ای از جمعیت آنها در طی زمان و بر اثر جریانات مختلف تاریخی و فشار حکومت های گذشته به تدریج اسکان یافته اند.با این وجود امروزه شمار قابل توجهی از آنها در بخش شرقی استان به رمه گردانی و کوچ روی می پردازند. عشایر درون کوچ از طوایف و تیره های دو ایل یموت و کوکلانند. هرچند که در آخرین سرشماری عشایر کوچنده ترکمن به عنوان عشایر لحاظ نگردیده اند ولی در حال حاضر اداره کل امور عشایر استان تعداد 1200 خانوار از این عشایر را با جمعیتی بالغ بر 11000 نفر و در قالب چهار شرکت تعاونی عشایری تحت پوشش خدمات رسانی خود قرار داده است.

  
نویسنده : مینا ; ساعت ۱:۳٥ ‎ق.ظ روز شنبه ۱۸ خرداد ،۱۳۸٧