جغرافیای انسانی استان گلستان

4 آداب و رسوم

استان گلستان با داشتن تاریخ کهن 5000 ساله و سکونت اقوام مختلفی چون: فارس، ترکمن، ارامنه، کرد، بلوچ ، عرب، و ... از تنوع قومی و فرهنگی خاصی برخوردار است؛ به گونه ای که می شود چنین پنداشت که استان گلستان خود ایرانی کوچک است. این اقوام با اینکه هریک، فرهنگی ویژه به خود را دارا هستند، سالیان سال است که به صورت مسالمت آمیز در کنار هم زیسته اند.اینک به آداب و رسومی که برخی از آنها مشترک بین این اقوام و برخی هم ویژه گروهی از آنها است، می پردازیم:

 عید باستانی نوروز: این عید یکی از اعیاد باستانی و برجسته ایرانیان است که از گذشته ای دور تا به اکنون با مراسمی خاص برگزار شده است. در استان گلستان نیز از اوایل اسفند، در برخی از نواحی، گروه دو نفره نوروز خوانان اشعاری را که به مناسبت فرا رسیدن عید نوروز سروده شده، می خوانند و از صاحبان منازل مژدگانی می گیرند. مردم مژدگانی دادن را شگون دانسته و مقدم آنها را به عنوان پیام اوران بهار گرامی می دارند. در آخرین چهارشنبه هر سال هم با شادی به استقبال نوروز رفته و با روشن کردن آتش در چند نقطه و پریدن از روی آن جشن می گیرند؛ همه گلستانی ها با هر قومیتی که دارند با پوشیدن لباس های نو و پهن کردن سفره هفت سین در تعطیلات نوروز به دیدار یکدیگر می روند. در روز سیزدهم نیز آنها به دامن طبیعت رفته و نحسی سیزده را با سیر در طبیعت از بین می برند.

عید قربان: این عید عیدی بزرگ برای مسلمانان است. در این عید ترکمن ها خانه های خود را آراسته و تزیین می نمایند؛ بهترین لباس های خود را پوشیده و شیرینی های گوناگونی را فراهم می اورند و چشم به راه مهمان می نشینند. این رسم، به مانند عید نوروز باستانی ایرانیان است. در گذشته، ترکمن ها تنها خوراک های گوناگونی را از گوشت پخته و آنها را برای همسایگانشان می فرستادند و سال خوب و پربرکتی را برای آنان آرزو می کردند؛ همچنین در عید قربان پسران و دختران بیشتر از معمول به بازی می پردازند. از جمله اینکه تعدادی پسر و دختر در جای گرد هم می آیند و با چند چوب و ریسمان تابی را که در اصطلاح محلی به آن سنجق می گویند، درست کرده و تاب می خورند. مردم توانگر فارس زبان استان گلستان قربانی کرده و این روز را جشن می گیرند

ماه مبارک رمضان و عید فطر: ترکمن ها چند روز پیش از فرا رسیدن این ماه، گوسفند می کشند و همسایگان و خویشاوندان را برای تناول ان فرا می خوانند.

جشن شصت و سه سالگی: در بین مردم ترکمن مرسوم است که هریک از مردان که به سن شصت و سه سالگی می رسد، به پاس بزرگداشت شصت و سه سال زندگی حضرت محمد (ص) جشنی را به پا میدارد. این جشن که به زبان ترکمنی آق قویون ( گوسفند سفید) می گویند با توجه به وضع مالی شخص برگزار کننده ممکن است مفصل یا مختصر باشد. حداقل این که باید با غذای مختصری، آب گوشت، از مدعوین پذیرایی شود و اگر هم صاحب جشن توانایی مالی داشت یک یا دو بره و گوسفند سفید یا بز را ذبح کرده و در میان خانواده ها تقسیم می کند و گاه ممکن است مراسم کشتی و مسابقه اسب سواری هم ترتیب دهند. در مراسم کشتی گیری، روستاییان دوردست نیز شرکت می کنند. به برندگان این مسابقات، از طرف صاحب جشن یا خویشاوندان نزدیک او، پول نقد یا پارچه و پیراهن به عنوان جایزه می دهند. ناگفته نماند که ترکمن ها در سفید بودن بز یا گوسفندانی که برای این جشن قربانی می شوند اصرار نمی ورزند.

رقص خنجر: در این رقص که با حرکات متهورانه ای همراه است، ابتدا جوانان ترکمنی لباس های سنتی خود را پوشیده؛ به دور هم حلقه زده و دست به گردن یکدیگر می اندازند. بعد شمشیردار در میان قرار گرفته و ذکر خوانده می شود. تعداد خاصی در عدد ذکر خوانان مطرح نبوده و گاه شش و گاه هشت نفر یا بیشتر در میان می آیند و به ذکر خوانی می پردازند.

3.5 غذاها و شیرینی های سنتی استان گلستان

نام این غذاها و شیرینی ها و شهرهایی که به آن منسوبند، عبارتند از:

آلبالو پلو( کردکوی)؛ چکدرمه( بندر ترکمن، گنبد کاووس، آق قلا و کلاله)؛ چلو خورش کدو( کردکوی)؛ مرغ پلو، سبزی پلو با گوشت، شامی،عدس پلو با مرغ، کاچی، ماست مرغانه که نوعی پیش غذاست، ساق عروس و شیرینی عسلی، شیرینی گردویی، شیرینی گردویی روسی، حلوای زنجبیلی، حلوای گردویی(گرگان)؛ پیشمه(گنبد) و پادرازی.

 

 

 

  
نویسنده : مینا ; ساعت ۱٢:٢۱ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٦ تیر ،۱۳۸٧